خشونت فراتر از آسیب جسمی و تهدیدی برای سلامت روان همگانی
در حالی که بسیاری خشونت را صرفاً درگیریهای فیزیکی میدانند، متخصصان سلامت معتقدند تهدید امنیت روانی، تحقیر و آزارهای کلامی به اندازه آسیبهای جسمی بر کیفیت زندگی و سلامت افراد تأثیرگذار است.
به گزارش خبرنگار روابط عمومی بیمارستان فیروزآبادی؛ ۱۰ مهرماه (۲ اکتبر)، همزمان با روز جهانی عدم خشونت، فرصتی است تا ضمن گرامیداشت فلسفه صلحجویانه مهاتما گاندی، ابعاد نادیده گرفتهشده خشونت در زندگی روزمره و تأثیرات آن بر نظام سلامت عمومی بازخوانی شود.
سازمان جهانی بهداشت (WHO) سلامت را نه فقط فقدان بیماری، بلکه برخورداری از رفاه کامل جسمی، روانی و اجتماعی تعریف میکند. با این معیار، هر عاملی که امنیت روانی، کرامت و آرامش فرد را خدشهدار کند، مستقیماً به عنوان تهدیدی علیه سلامت در نظر گرفته میشود.
خشونت در قامت یک مسئله پنهان سلامت
اگرچه خشونتهای آشکار همواره کانون توجه هستند، اما آزارهای روانی، کنترلگری، تهدید و تحقیر که در لایههای پنهان روابط اجتماعی و خانوادگی رخ میدهند، میتوانند زمینهساز اختلالات جدی نظیر اضطراب، افسردگی، تروما و اختلالات خواب شوند.
سپیده خاصهتراش، کارشناس ارشد روانشناسی سلامت بیمارستان فیروزآبادی، با اشاره به اهمیت درک ریشهای خشونت در جامعه اظهار کرد: متأسفانه بسیاری از مراجعین به دلیل ترس از قضاوت، احساس شرم و یا تصور اینکه «این اتفاقات اهمیت پزشکی ندارند»، از ابراز رنجهای روانی خود پرهیز میکنند؛ در حالی که ریشه بسیاری از دردهای مزمن جسمی، سردردها و نوسانات رفتاری میتواند در همین تجربههای تلخ و ناامن زندگی نهفته باشد.
مهارتهای ارتباطی؛ سدی در برابر چرخه خشونت
خاصهتراش با تأکید بر اینکه عدم خشونت به معنای سرکوب خشم یا نادیده گرفتن تعارضها نیست، تصریح کرد: اختلافنظر بخشی جداییناپذیر از روابط انسانی است. آنچه سلامت یک رابطه را تضمین میکند، نحوه مدیریت این هیجانات است. آموزش مهارتهای گفتوگوی مؤثر، تنظیم هیجان، تعیین مرزهای سالم و کنترل تکانه، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای پیشگیری از آسیبهای روانشناختی است.
وی در ادامه افزود: وظیفه کادر درمان و محیطهای بیمارستانی تنها رسیدگی به زخمهای ظاهری نیست. مراقبت جامع سلامت ایجاب میکند که در مواجهه با مراجعین، به شرایط روانی و بسترهای اجتماعی فرد نیز توجه شود. شنیدن بدون قضاوت و هدایت فرد به سوی حمایتهای تخصصی، بخشی حیاتی از مسیر درمان است که میتواند از تداوم چرخه خشونت در زندگی فرد جلوگیری کند.
امنیت روانی؛ مسئولیتی فردی و اجتماعی
کارشناس ارشد روانشناسی سلامت بیمارستان فیروزآبادی در پایان خاطرنشان کرد: ساختن محیطی عاری از خشونت، یک مسئولیت همگانی است. از نوع گفتوگو در خانواده و محل کار تا نحوه برخورد با اختلافنظرها، همگی گامهای کوچکی هستند که در کنار هم فرهنگ صلح را میسازند. سلامت از جایی آغاز میشود که انسان احساس کند دیده میشود، شنیده میشود و در محیطی امن و به دور از تهدید قرار دارد.
به گفته کارشناسان، روز جهانی عدم خشونت تلنگری است برای بازنگری در رفتارهای روزمره؛ تا بیاموزیم کرامت انسانی و امنیت روانی، نه یک امر تزئینی، بلکه سنگبنای سلامت پایدار است.
کامنت