دانشگاه علوم پزشکی ایران
Iran University of Medical Sciences
  • اعضاء هیات علمی
  • کارکنان
  • خدمات الکترونیک
  • راهنمای مراجعین
  • محتوای چند رسانه ای

تست
تست
تست
گزارش تصویری
  • برگزاری کارگاه آموزشی پدافند غیر عامل
  • برگزار ي كارگاه آموزشي مديريت بحران
  • سیزدهمین نشست علمی راهبردی دانشگاه ایران در مرکز
  • بازدیدرئیس دانشگاه ازآموزش جدید
  • بازدیدرئیس دانشگاه ازسایت آموزش جدید
  • بازدید رئیس دانشگاه از کلینیک دندانپزشکی
  • سیزدهمین نشست علمی راهبردی دانشگاه ایران در مرکز
  • سیزدهمین نشست علمی راهبردی دانشگاه ایران در مرکز

خونریزی مغزدرکودکان

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۸/۴/۱۸ | 
عفونت مغزدرکودکان
عفونت مغز یکی از عفونتهای خطرناک در کودکان و شیرخواران بوده که به نفوذ میکروب های بیماریزا شامل ویروس یا باکتری به داخل پرده های اطراف مغز و یا داخل بافت مغزی گفته می شود.
اگر عفونت مغز محدود به پرده های اطراف مغز شود به آن مننژیت می گویند. مهم ترین علت برای ابتلا به عفونت مغز در کودکان، نبود ایمنی کافی نسبت به میکروب بیماری زا در بدن کودک است. امروزه با برنامه تزریق واکسن در کشور ما نسبت به بسیاری از میکروب ها ایمنی کافی وجود دارد. ولی گاه در اثر تماس کودک با افرادی که حامل میکروب های خطرناک بیماری زا هستند و با نفوذ میکروب به داخل پرده های مغزی عفونت مغز اتفاق می افتد.

علائم ابتلا

در بیشتر موارد عفونت مغز با علامت ساده ای مانند تب، سرفه و علایم گوارشی شروع می شود و به تدریج کودک دچار بی اشتهایی، سردرد، بی قراری و استفراغ شده و درنهایت بی حالی، کاهش هوشیاری و گاه تشنج اتفاق می افتد.
نوزادان و شیرخواران کوچک ممکن است علائم کلاسیک مننژیت مثل درد و یا گردن سفت را نداشته باشند، و به جای آن علائمی مثل گریه مداوم، به طور غیر طبیعی خواب آلوده بودن و یا بی قرار بودن و کاهش میل به غذا را داشته باشند. گاهی ملاج بچه برجسته می شود و یک علامت خیلی دیررس قرار گرفتن بدن در یک حالت اسپاسم ولی نه به صورت انقباض بلکه در حالت کشیدگی کامل عضلات می باشد که به آن اپیستوتونوی می گویند.
هرگاه فرزند عزیزتان تب دارد ولی علاوه بر آن خوب شیر یا غذا نمی خورد، و یا درصورتی که کودک هوشیاری مناسبی ندارد، حتماً جهت بررسی از نظر عفونت مغز به فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه نمایید.
درصورتی که کودک تب دار بوده و علایم بی حالی و اختلال هوشیاری داشته باشد و در معاینه نیز علایمی مانند سفتی گردن داشته باشد، لازم است که کودک بستری شود و مایع مغزی نخاعی جهت بررسی عفونت مغز به آزمایشگاه ارسال شود.

درمان بیماری

درمان سریع با آنتی بیوتیک های وریدی اصل اول درمان مننژیت است تا از ایجاد عوارض وخیم جلوگیری شود. نوع آنتی بیوتیک با توجه به نوع باکتری (که از آزمایش مغزی نخاعی می توان برای شناسائی آن استفاده کرد) تعیین می شود.
البته ممکن است تا زمانی که جواب آزمایش آماده شود، پزشک از یک آنتی بیوتیک وسیع الطیف که بر علیه بسیاری از باکتریها مؤثر است، استفاده کند و پس از آماده شدن جواب مایع مغزی نخاعی، آنتی بیوتیک اختصاصی تر باکتری را که اکنون مشخص شده را برای بیمار تجویز کند.
برای گرفتن مایع مغزی نخاعی از روش بی خطری استفاده می شود به طوری که کودک به پهلو خوابانده شده و با یک سوزن باریک از لابه لای مهره های کمری مایع مغزی نخاعی گرفته شده و برای بررسی از نظرعفونت مغز مورد ارزیابی قرار می گیرد.
علاوه بر آنتی بیوتیک، پزشک ممکن است بر حسب موقعیت و وضعیت بیمار، درمان هائی را برای تورم بافت مغز، شوک، تشنج و یا کم آبی وی در نظر بگیرد. اگر بیمار دچار عفونت در ناحیه سینوس ها و یا استخوان پشت گوش شده است، شاید نیاز شود که عفونت این فضاها تخلیه شود. همچنین هرگونه مایعی که بین بافت مغز و پرده های مغزی تجمع پیدا کرده است لازم شود که تخلیه گردد.
در مننژیت ویروسی همان طور که پیش از این ذکر شد، آنتی بیوتیک جایگاهی ندارد ولی بیشتر موارد آن در عرض حدود یک هفته (با یا بدون درمان) بهبود می یابند. موارد خفیف مننژیت ویروسی معمولا با استراحت در بستر، خوردن مایعات و داروهای ضد درد برای کاهش درد و تب بیمار درمان می شود. البته اگر ویروس تب خال عامل بروز مننژیت ویروسی باشد ممکن است تجویز بعضی از داروهای ضد ویروس مؤثر باشد.
درمان عفونت مغز با آنتی بیوتیک تزریقی به مدت دو تا سه هفته انجام می شود. عوارضی مانند مشکلات شنوایی، تشنج و اختلالات یادگیری در ۱۰٪ بیماران مبتلا به عفونت مغز اتفاق می افتد.

خون‌ریزی‌های مغزی در کودکان
به‌طورکلی، خون‌ریزی‌های مغزی ممکن است به 2 صورت اصلی مشاهده شوند؛ یکی خون‌ریزی‌های مغزی حاد و دیگری خون‌ریزی‌های مغزی مزمن. خون‌ریزی‌های مغزی مزمن در بیشتر موارد در افراد مسن اتفاق می‌افتد و میزان آن بین افراد مسن با افزایش سن بیشتر می‌شود. خون‌ریزی‌های مغزی حاد مختص رده سنی خاص نیست و در هر سنی ممکن است رخ دهد. خون‌ریزی نوع حاد معمولا در فضاهای خاصی از جمجمه اتفاق می‌افتد. به ‌عنوان مثال اگر خونریزی اپیدورال باشد یعنی در فضای بین سخت شامه و استخوان مغز به وجود بیاید، چون منشا شریانی (سرخرگی) دارد، با هر ضربان (قلب) خون بیشتری وارد این فضا می‌شود. چون خونی که وارد فضای جمجمه می‌شود، مدام در حال افزایش است و راه خروجی نیز از این فضا ندارد، به مغز فشار می‌آورد و آن را به سمت پایین فشار می‌دهد. در اثر این فشار مراکز حیاتی در مغز، تحت تاثیر قرار می‌گیرند و در عرض مدت کوتاهی فرد از بین می‌رود.
این خونریزی در کودکان به چه دلیلی می‌تواند بروز کند؟
خونریزی‌های مغزی در اغلب موارد یا به صورت پاره‌شدن یک رگ به شکل مادرزادی است یا در اثر ضربه به وجود می‌آید. خونریزی‌های اپیدورال که منشا شریانی دارند بیشتر بر اثر ضربات وارد شده به سر به وجود می‌آیند و باید سریعا در مورد آن، اقدامات پزشکی انجام شود تا فرد دچار عوارض بعدی و مرگ نشود.
در صورت خونریزی مغزی در اثر ضربه، فرد چه علایمی را نشان می‌دهد؟
معمولا افراد بعد از ضربه دچار یک نوع حالت گیجی و منگی می‌شوند ولی آن را طبیعی قلمداد می‌کنند و جدی نمی‌گیرند. افراد در این حالت به تدریج علایم بیشتری خواهند داشت و حال عمومی کم‌کم بد می‌شود. افراد در صورت خونریزی مغزی به تدریج حافظه خود را از دست می‌دهند، در تکلم خود دچار اشکال می‌شوند و این روند تا جایی پیش می‌روند که حالت اغما پیدا کند. وقتی این حالت به وجود می‌آید دیگر برای امدادرسانی کمی دیر شده است. به همین دلیل بعد از ضربه، مصدوم باید تحت‌نظر باشد تا در صورت بروز علایم بتوان اقدام‌های پزشکی را برای او انجام داد. در صورتی که حال عمومی فرد به سمت وخیم شدن برود، باید سریعا مصدوم سی‌تی‌اسکن انجام گیرد و مغز باز شود.
همراهان کودک صدمه‌دیده، چطور می‌توانند از عارضه وی مطلع شوند؟
دو مورد از نکاتی که در این زمینه بسیار کاربردی و مفید است، بررسی مردمک چشم کودک و نیز کنترل وضع هوشیاری اوست. همراهان کودک می‌توانند به تناوب از او پرسش‌هایی را بپرسند و از کودک بخواهند که به آنها جواب دهد. در صورتی که کودک دچار خونریزی مغزی شده باشد، به مرور هوشیاری خود را از دست می‌دهد و به سوالاتی که قبلا به آنها پاسخ کامل می‌داده (مانند نشانی محل سکونت) به صورت نیمه‌کاره پاسخ می‌دهد.
این تصور که کودکان بیشتر در معرض ضربه و خونریزی‌های مغزی هستند، صحیح است؟
خیر؛ شاید این تصور به این دلیل باشد که جثه کودکان نسبت به بزرگسالان کوچک‌تر و نحیف‌تر است. ولی حقیقت این است که کودکان در برابر ضربه‌هایی که به جمجمه آنها وارد می‌شود، بسیار مقاوم‌تر از بزرگسالان هستند. این‌طور می‌توان گفت که مقاومت کودکان به دلیل انعطاف بیشتر مغز آنها بیشتر است. رگ‌های مغزی آنها مانند یک شاخه درخت در بهار می‌ماند که در برابر خم شدن انعطاف‌پذیر و در برابر شکستن بسیار مقاوم است. ولی همین شاخه در فصل زمستان با کوچک‌ترین تغییر حالت می‌شکند و به همین دلیل بعضی مواقع می‌شنویم که کودکی که از ارتفاع زیاد به زمین افتاده، دچار آسیب مغزی نمی‌شود.
کودکان بیشتر ساعت‌های روز در مدارس هستند. در این محیط چطور می‌توان آسیب‌های مغزی را کنترل کرد؟
اگر کودکی در مدرسه دچار ضربه سر شد باید حتما تحت ‌نظارت قرار گیرد. با او صحبت شود. بروز حالت‌های منگی، خواب‌آلودگی و استفراغ بعد از وارد آمدن ضربه یکی از نشانه‌هایی است که باید آن را مورد توجه قرار داد. کودک در این مواقع باید به سرعت به بیمارستان منتقل شود تا مورد معاینه بیشتر قرار گیرد. البته والدین باید توجه داشته باشند که در برخی موارد، خون‌ریزی ممکن است به سرعت اتفاق نیفتد و علایم خونریزی مغزی با فاصله بیشتری از وارد شدن ضربه به سر کودک بروز کند.
اقدام اولیه‌ای که والدین پیش از رساندن کودک به بیمارستان می‌توانند انجام دهند، چیست؟
در منزل اقدام خاصی برای خون‌ریزی‌های مغزی نمی‌توان انجام داد و باید کودک سریعا به بیمارستان منتقل شود. فقط نباید سر خود به او چیزی خورانده شود. متاسفانه در برخی موارد دیده می‌شود که هنگام مراجعه فردی که دچار ضربه مغزی و خون‌ریزی شده به او سرم قندی تزریق می‌شود که این کار ورم مغز را زیاد می‌کند و برای کودک زیان‌بار است.
 

دفعات مشاهده: 398 بار   |   دفعات چاپ: 22 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر