دانشگاه علوم پزشکی ایران
Iran University of Medical Sciences

معرفی برنامه مراقبت از خون

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۶/۳/۱ | 

معرفی برنامه مراقبت از خون (Hemovigilance)

طبق اساسنامه سازمان انتقال خون ایران، مصوب 1361 مجلس شورای اسلامی ایران، سازمان انتقال خون ایران به عنوان تنها مرجع مسئول تأمین خون و فرآورده های آن در کشور مشخص شده است.

در این راستا مأموریت اصلی سازمان انتقال خون ایران، تامین خون و محصولات خون کافی و سالم به منظور حفظ و ارتقاء سلامت و بهبود کیفیت زندگی تعریف شده و در جهت اجرای این مأموریت در سال های اخیر اقدامات متعددی به عمل آمده تا ضمن آنکه خون کافی برای کلیه بیماران در سراسر کشور تأمین می شود، ارتقاء روند سلامت و کیفیت خون نیز همچنان ادامه یابد.

اما متأسفانه بعد از خروج خون و فرآورده ها از مراکز انتقال خون جهت مصرف در مراکز درمانی، پایش، نظارت و نحوه مصرف واحدهای خون و فرآورده های آن مقدور نیست. لذا بعد از مطالعات پایه در سازمان انتقال خون و تأکید بر اهمیت مراقبت از خون (هموویژلانس) این فرآیند مهم به شورای عالی سازمان در زمستان 1386 پیشنهاد و تصویب شد.

در پروژه مراقبت از خون( هموویژلانس) چهار فرآیند مهم:

  • درخواست خون و فرآورده توسط پزشکان و مراکز درمانی
  • نگهداری آنها در بانک خون بیمارستان ها
  • انجام آزمایشات سازگاری قبل از تزریق
  • نظارت بر فرآیند تزریق و عوارض پس از تزریق (مهم ترین مورد)

 

مورد پایش قرار خواهد گرفت. تا بدین وسیله امکان ارتقاء آن دسته از فرآیندهای زنجیره انتقال خون که در مراکز درمانی مصرف کننده خون و محصولات آن انجام می شوند، بیش از گذشته مقدور شود.

بدین ترتیب اجرای فرآیندها جهت بسترسازی برای استقرار این سیستم از ابتدای سال 1387 با مطالعه وضعیت موجود در کشور آغاز شد.

تعریف مراقبت از خون ( هموویژلانس) :

به فعالیت هایی اطلاق می شود که در کل زنجیره انتقال خون (از زمان جمع آوری خون تا زمان تزریق آن به گیرنده) به منظور جمع آوری و ارزیابی اطلاعات مربوط به وقوع عوارض ناخواسته احتمالی ناشی از تزریق خون و فرآورده های آن در افراد گیرنده انجام شده تا در صورت امکان مانع از بروز مجدد آنها شود.

 

 

 

 

  • سابقه وجود سیستم مراقبت از خون ( هموویژلانس) در سایر کشورها:

مراقبت از خون ( هموویژلانس) قاطعانه به عنوان یکی از اجزای سلامت و ایمنی زنجیره انتقال خون در نظر گرفته می شود. با این حال رویکرد اجرایی آن در کشورهای مختلف متفاوت است.سیستم مراقبت از خون ( هموویژلانس) تا سال 2006 در 23کشور شامل : اتریش، کبک کانادا، برزیل، چک، فنلاند، دانمارک، فرانسه، آلمان، ایرلند، ایتالیا، ژاپن، لوکزامبورگ، نروژ، روسیه، اسلواکی، آفریقای جنوبی، اسپانیا، سوئیس، یونان، نیوزیلند، بریتانیا، و آمریکا به درجاتی اجرایی شده است. با مطالعاتی که درباره سیستم هموویژلانسی که در هریک از این کشورها برقرار است 4مورد زیر در هر کشور مورد بررسی قرار گرفت:

  • آیا یک سیستم هموویژلانس به طور کامل وجود دارد یا در آینده نزدیک ایجاد می شود؟
  • آیا اجرای سیستم هموویژلانس اجباری است یا اختیاری؟
  • آیا فقط عوارض ناشی از تزریق خون گزارش می شود یا سایر جنبه ها مانند مصرف نادرست خون یا تجویز بدون اندیکاسیون خون را هم شامل می شود؟
  • کدام عوارض ناشی از تزریق خون و با چه درجه شدتی باید گزارش شود؟

در آلمان فقط عوارض ناشی از تزریق خون گزارش می شود. در جمهوری چک گزارش عوارض تنها به عوارض شدید محدود شده است. در اسپانیا و افرقای جنوبی سیستم هموویژلانس تازه تاسیس و در حال گسترش است. آمریکا تنها کشور توسعه یافته ای است که هنوز در آن یک روش ثابت برای پیگیری عوارض مرتبط با تزریق خون اجرا نمی شود. بر طبق گزارش ارائه شده در :

 National Hemovigilance Program Launches to Track Adverse Events Associated with Blood Transfusion

برقراری سیستم هموویژلانس یه صورت اجرای یک پروژه مشترک بین مراکز :

AABB (American Association of Blood Banks)و CDC (Center of Disease Control)و بیمارستان هایی که به صورت اختیاری در این پروژه وارد می شوند در حال پایه ریزی بوده و اجرای آن از بهار 2010آغاز شده است. در اغلب کشورهای مورد بررسی تمامی عوارض تزریق خون باید گزارش شوند و تنها در گروه اندکی از کشورها، گزارش عوارض، محدود به عوارض شدید است.

مهمترین عامل در موفقیت مراقبت از خون ( هموویژلانس) به همکاری و هماهنگی بین بیمارستان ها و مراکز انتقال خون برمی گردد.


دفعات مشاهده: 102 بار   |   دفعات چاپ: 3 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر